محمد عبد الله عنان ( مترجم : عبد المحمد آيتى )

10

تاريخ دولت اسلامى در اندلس ( فارسي )

شهرهاى غربى نيز به تصرف مسيحيان درآمد . از اين قرار : بطليوس در سال 626 ه / 1228 م ، مارده در سال 628 ه / 1230 م ، شلب در سال 640 ه / 1242 م شنتمريهء غربى در سال 647 ه / 1249 م ، و لبه در سال 655 ه / 1257 م سپس قادس در سال 1262 م و در پى آن شريش به سال 1264 م سقوط كردند و هنوز قرن هفتم هجرى / قرن سيزدهم ميلادى به نيمه نرسيده بود كه ولايات شرقى و منطقه وسطاى اندلس سراسر به دست مسيحيان افتاد و از ميراث دولت اسلامى در اندلس جز چند شهر كوچك در جنوب اسپانيا جايى باقى نماند اندلس بار ديگر شبح فنا را روياروى خود مشاهده كرد . مردم اندلس كه در اين روزگاران به سوى جنوب مهاجرت كرده بودند يقين داشتند كه آخرين روزهاى حيات خود را مىگذرانند و زودا كه آخرين پايگاه خويش ، به دشمن خواهند گذاشت . ولى تقدير چنان بود كه اين سرنوشت تا چند نسل ديگر به تأخير افتد و حكومت اسلامى در اندلس در سايهء دولت غرناطه به زندگى خود دوام بخشد ، دولتى كه توانست پيكر خود را از زير آوار حوادث بيرون كشد و نيرو و توان خويش اندك‌اندك بازيابد و بيش از دو قرن دولت اسلامى را برپاى دارد . زيرا در اين سالها دشمن نيرومندش اسپانياى مسيحى به كشاكهاى داخلى گرفتار آمده بود و ديگر ياراى آنش نبود كه هدف ديرين خود ، يعنى پايان بخشيدن به دولت اسلامى اندلس و ملت اندلسى را تحقق بخشد . مسيحيان پس از دويست و پنجاه سال كه دولت سرفراز غرناطه علم اسلام را در سرزمينهايى كه قرنها پيش به تصرف مسلمانان درآمده بود ، افراشته داشته بود توانستند با مهيا شدن همهء موقعيتها و امكانات خود به آرزوى ديرين خويش برسند . 2 در هنگام فتح اندلس غرناطه شهر كوچكى بود از اعمال البيره و در نزديكى آن .